1. Những nguyên tắc chung của cập nhật 2023 (tổng quan)

CANMAT/ISBD 2023 nhấn mạnh tiếp cận dựa trên bằng chứng, cá thể hóa và liên chuyên ngành, cập nhật bằng chứng mới kể từ bản 2018 nhưng vẫn duy trì cấu trúc “first-/second-/third-line” quen thuộc để hỗ trợ quyết định lâm sàng. PubMed
Quan niệm về trạng thái “mixed features” được đề cao ở góc độ chiều (dimensional) — tức có thể có các mức độ trộn lẫn triệu chứng hưng/ưu, cần nhận diện sớm vì ảnh hưởng đến lựa chọn thuốc. Psychopharmacology Institute+1

2. Cập nhật theo pha lâm sàng — Tóm tắt phát đồ (ngắn gọn, lược thuật)

Đánh giá: phân biệt mania nặng (cần nhập viện), mania với tính bạo lực/thoái trí, hoặc mania với dấu hiệu loạn lý khác.
Điều trị khởi đầu (first-line): thuốc ổn định khí sắc như lithium, valproate (divalproex) (đặc biệt nếu hành vi hung hãn hoặc loạn thần), và một số antipsychotics tác dụng nhanh (ví dụ: quetiapine, aripiprazole, asenapine, cariprazine) tùy bằng chứng pha mania. Khi cần kiểm soát cấp tính: kết hợp kháng loạn thần + benzodiazepine/ổn định là cân nhắc. PubMed+1

Tiếp cận: đánh giá chiều (mức độ trộn lẫn triệu chứng). Nhiều thuốc truyền thống cho mania có bằng chứng hạn chế cho trạng thái mixed; CANMAT/ISBD 2023 nhấn mạnh chọn thuốc có hiệu quả trên kích thích/điều chí (ví dụ: asenapine, cariprazine, aripiprazole, divalproex được xem là lựa chọn khi có tính hỗn hợp), và tránh một số thuốc có thể làm nặng thêm triệu chứng trầm cảm khi có mixed features. Psychopharmacology Institute+1

Lựa chọn first-line (theo hệ thống CANMAT trước và được xem xét lại trong 2023): quetiapine, lithium, lamotrigine (đặc biệt cho duy trì/giảm tái phát), và một số thuốc chống loạn thần có tác dụng chống trầm cảm trong BD (ví dụ lurasidone — thường dùng trong kết hợp với lithium/divalproex theo bằng chứng nhất định). Cariprazine cũng có bằng chứng đối với một số dạng của bipolar I depression. CANMAT/ISBD 2023 cập nhật tổng hợp bằng chứng mới nhưng không thay đổi triệt để nhóm thuốc first-line đã được dùng nhiều. PubMed+2PMC+2

Lithium tiếp tục được xem là một trong các trụ cột (mood stabilizer) — có bằng chứng giảm nguy cơ tái phát và giảm nguy cơ tự tử; điều trị duy trì cá thể hóa dựa trên tiền sử tái phát, đáp ứng với thuốc trước đó và các tác dụng phụ. Quetiapine, lamotrigine, và một số antipsychotics duy trì cũng là lựa chọn theo mức hàng-hóa (first/second line) tùy từng bệnh nhân. PubMed+1

Ưu tiên đánh giá lâm sàng toàn diện: tiền sử tái phát, tiền sử thuốc hiệu quả trước đó, tình trạng tim/thận/gan, thai kỳ, nguy cơ chuyển pha (switch), và nguy cơ tự tử — để cá thể hóa lựa chọn thuốc. PubMed
Phối hợp thuốc và trị liệu không-dược: CANMAT/ISBD 2023 nhấn mạnh kết hợp tâm lý trị liệu (CBT, psychoeducation, family interventions), can thiệp phục hồi chức năng và điều chỉnh y sinh khi cần — đặc biệt trong duy trì và phòng tái phát. PubMed
Giám sát an toàn: với lithium (creatinine, TSH), valproate (thai kỳ chống chỉ định), antipsychotics (metabolic monitoring), cần tuân thủ các chỉ dẫn giám sát an toàn định kỳ. PubMed+1
Điều trị cấp cứu / ECT: ECT vẫn là lựa chọn hiệu quả cho trường hợp nặng, có nguy cơ cao (ví dụ trầm cảm nặng có ý định tự hại, catatonia, thai kỳ khi thuốc chống chỉ định). PubMed

Tổng hợp bằng chứng mới cho một số thuốc mới hơn (ví dụ cariprazine, asenapine) và đánh giá lại bằng chứng cho mixed features; không có sự đảo chiều triệt để so với khung 2018 nhưng có thêm bằng chứng để hỗ trợ lựa chọn cho các biểu hiện lâm sàng đặc thù (mixed, bipolar depression). PubMed+1
Nhấn mạnh quản lý toàn diện, cá thể hóa, và phối hợp điều trị dược — không dược như một trục chính trong chăm sóc dài hạn. PubMed

Keramatian K, Chithra NK, Yatham LN. The CANMAT and ISBD Guidelines for the Treatment of Bipolar Disorder: Summary and a 2023 Update of Evidence. Focus (Am Psychiatr Publ). 2023 Oct;21(4):344–353. doi: 10.1176/appi.focus.20230009. PubMed
Yatham LN, Kennedy SH, Parikh SV, et al. CANMAT and ISBD 2018 guidelines for bipolar disorder. Bipolar Disord. 2018;20:97–170. (full guideline, có sổ tay/hướng dẫn chi tiết trên trang CANMAT).